Właściciele domów jednorodzinnych w Polsce mogą w 2026 roku uzyskać nawet do 135 000 zł bezzwrotnej dotacji na wymianę nieefektywnego źródła ciepła i termomodernizację budynku. Problem polega na tym, że wielu z nich staje przed podobnym dylematem: pompa ciepła czy piec na pellet? Obydwie technologie są dofinansowane w ramach programu Czyste Powietrze i obydwie eliminują kopciucha — ale ich koszty, wymagania i długoterminowe rachunki różnią się znacząco.
W tym artykule porównujemy oba rozwiązania od strony finansowej i praktycznej. Znajdziesz tu aktualne koszty inwestycji, orientacyjne roczne oszczędności oraz tabelę porównawczą, która pozwoli Ci podjąć świadomą decyzję — bez niepotrzebnej technicznej żargonizacji.
Dlaczego w ogóle porównywać te dwie technologie?
Agnieszka i Marek z Kalisza — jak wiele rodzin z województwa wielkopolskiego — od miesięcy zastanawiają się, co zrobić z wysłużonym kotłem węglowym. Rachunki za ogrzewanie podskoczyły, gmina już monitoruje kopciuchy, a w 2027 roku kotły klasy niższej niż 5. wg normy PN-EN 303-5 będą musiały zostać wymienione w całej Wielkopolsce. Wiedzą, że muszą działać — ale nie wiedzą, od czego zacząć.
Na rynku dominują dwa najczęściej wybierane przez beneficjentów Czystego Powietrza rozwiązania: powietrzna pompa ciepła i kocioł na pellet drzewny klasy 5. z normą ekoprojektu. Oba są na Liście Zielonych Urządzeń i Materiałów (Lista ZUM), oba kwalifikują się do dotacji, oba eliminują emisję pyłów. Różnią się jednak pod względem kosztów inwestycji, rocznych rachunków za eksploatację i wymagań co do budynku.
Co istotne: zimą 2026 roku rynek pelletu przeżył poważne turbulencje. Tona certyfikowanego pelletu klasy A1 podrożała w szczycie sezonu do 2 000–2 500 zł, a w niektórych województwach przekraczała 3 000 zł — przy brakowaniu towaru na składach. To ważny kontekst dla każdego, kto rozważa zakup kotła pelletowego.
| Nie wiesz, które rozwiązanie pasuje do Twojego domu? Skonsultuj się z lokalnym specjalistą — bezpłatna wycena bez zobowiązań. |
Koszty inwestycji w 2026 roku — ile naprawdę zapłacisz?
Zanim przejdziemy do porównania, warto zrozumieć, co składa się na koszt każdego rozwiązania. Nie jest to tylko cena urządzenia — to kompletna instalacja z osprzętem, montażem i uruchomieniem.
Pompa ciepła powietrze-woda — koszt kompletnej instalacji
Kompletna instalacja powietrznej pompy ciepła do domu jednorodzinnego o powierzchni 150 m² kosztuje w 2026 roku od 38 000 do 65 000 zł brutto. W tej kwocie mieści się samo urządzenie (20 000–35 000 zł), osprzęt taki jak bufor, zasobnik ciepłej wody i automatyka (7 000–12 000 zł) oraz montaż i uruchomienie (8 000–15 000 zł). Pompy gruntowe — droższe, ale stabilniejsze — to wydatek rzędu 60 000–85 000 zł lub więcej, ze względu na konieczność wykonania odwiertów.
Kluczowy warunek: pompa ciepła działa efektywnie wyłącznie w dobrze ocieplonym budynku. W domu z lat 80. bez termomodernizacji urządzenie może pracować na zbyt wysokich temperaturach zasilania, co obniży jego efektywność (COP) i podniesie rachunki za prąd. Właśnie dlatego audyt energetyczny — obowiązkowy od marca 2025 roku przy najwyższym progu Czystego Powietrza — jest tu niezbędnym krokiem, a nie formalnością.
Kocioł na pellet klasy 5. — koszt kompletnej instalacji
Nowoczesny kocioł na pellet drzewny z normą ekoprojektu (Ecodesign) kosztuje znacznie mniej niż pompa ciepła. Kompletna instalacja dla domu 150 m² zamyka się zazwyczaj w kwocie 15 000–25 000 zł, zależnie od mocy kotła, producenta i zakresu prac towarzyszących (np. wymiana zasobnika ciepłej wody, modernizacja instalacji CO). Kocioł sam w sobie kosztuje 10 000–18 000 zł, a montaż z osprzętem to dodatkowe 5 000–8 000 zł. To inwestycja wyraźnie niższa na starcie.
Jednak kocioł na pellet, w przeciwieństwie do pompy ciepła, wymaga regularnej obsługi: załadunku paliwa, czyszczenia popielnika i rusztu oraz corocznego przeglądu serwisowego. To nie jest urządzenie, które można zostawić i zapomnieć na kilka lat.
Tabela porównawcza: pompa ciepła vs. kocioł na pellet (dom 150 m²)
Poniższa tabela zestawia oba rozwiązania według kluczowych parametrów dla typowego domu jednorodzinnego o powierzchni 150 m² w Wielkopolsce, ogrzewanego wcześniej kotłem węglowym. Kwoty dotacji uwzględniają aktualny regulamin programu Czyste Powietrze 2026.
| Kryterium | Pompa ciepła (powietrzna) | Kocioł na pellet klasy 5. |
| Koszt inwestycji brutto | 38 000–65 000 zł | 15 000–25 000 zł |
| Maks. dotacja z CP (próg podst.) | do ok. 66 000 zł (z termomodernizacją) | do ok. 66 000 zł (z termomodernizacją) |
| Maks. dotacja z CP (próg najwyższy) | do ok. 135 000 zł (kompleksowo) | do ok. 135 000 zł (kompleksowo) |
| Dotacja tylko na urządzenie | do 28 050 zł (próg podst.) | do 20 500 zł (próg podst.) |
| Roczny koszt eksploatacji (150 m², dobra izolacja) | 2 300–3 500 zł/rok (prąd) | 3 500–6 000 zł/rok (pellet) |
| Roczny koszt eksploatacji (150 m², słaba izolacja) | 4 500–6 000 zł/rok | 6 000–10 000 zł/rok |
| Dostępność paliwa / energii | Stabilna (sieć energetyczna) | Sezonowo zmienne, ryzyko braków |
| Wahania cen paliwa | Niska (taryfy regulowane) | Wysoka (pellet: +64% w zimie 2026) |
| Obsługa przez użytkownika | Minimalna (bezobsługowa) | Regularna (załadunek, czyszczenie) |
| Wymagana termomodernizacja? | Zalecana (warunek efektywności) | Nie jest wymagana |
| Czas zwrotu inwestycji | 8–12 lat (z dotacją: 5–8 lat) | 4–7 lat (z dotacją: 2–4 lata) |
| Emisja CO2 | Zerowa (przy zielonej energii) | Niska (biomasa neutralna emisyjnie) |
| Możliwość chłodzenia latem | Tak (większość modeli) | Nie |
| Synergia z fotowoltaiką | Bardzo wysoka | Brak |
Uwaga: kwoty dotacji są orientacyjne i zależą od indywidualnego poziomu dochodów, zakresu prac i daty złożenia wniosku. Przed inwestycją warto uzyskać szczegółowe wyliczenie dotacji na podstawie aktualnego regulaminu NFOŚiGW.
Roczne koszty ogrzewania — ile naprawdę zapłacisz za eksploatację?
To pytanie jest kluczowe i często pomijane w rozmowach o wyborze systemu grzewczego. Niska cena inwestycji w kocioł pelletowy może być myląca, jeśli roczne koszty eksploatacji okażą się wyraźnie wyższe niż przy pompie ciepła.
Ile zapłacisz za prąd przy pompie ciepła w 2026 roku?
Od 1 stycznia 2026 roku ceny energii elektrycznej dla gospodarstw domowych zostały odmrożone. Łączna cena prądu (energia + dystrybucja) w taryfie G11 wynosi średnio ok. 1,13 zł/kWh brutto. Użytkownicy pomp ciepła mogą jednak znacząco obniżyć rachunki, korzystając z taryfy G12w, w której tańsza strefa nocna i weekendowa kosztuje ok. 0,60–0,80 zł/kWh.
Dla dobrze ocieplonego domu 150 m² (zapotrzebowanie na ciepło ok. 10 000 kWh/rok) roczny koszt ogrzewania pompą ciepła z COP 3,8 i taryfą G12w wynosi orientacyjnie 2 300–2 800 zł. W domu ze słabą izolacją (zapotrzebowanie 18 000 kWh/rok) koszt rośnie do ok. 4 500–6 000 zł. Dodanie fotowoltaiki pozwala obniżyć te kwoty nawet o 40–60%.
Ważna uwaga dotycząca zimy 2026: styczeń 2026 roku był najzimniejszym miesiącem w XXI wieku w Polsce. W takich warunkach część pomp ciepła intensywniej korzystała z grzałek elektrycznych, co podniosło rachunki. To argument za prawidłowym doborem mocy urządzenia — lepszym przez audytora niż samodzielnie.
Ile zapłacisz za pellet w 2026 roku?
Rynek pelletu drzewnego w sezonie grzewczym 2025/2026 okazał się znacznie bardziej niestabilny, niż przewidywano. Jesienią 2025 roku tona pelletu klasy A1 kosztowała ok. 1 400 zł. Na przełomie stycznia i lutego 2026 cena wzrosła do 2 000–2 500 zł/tonę w hurcie, a w niektórych województwach — ze względu na braki na składach — przekraczała 3 000 zł. W ujęciu sezonowym oznaczało to wzrost ceny pelletu o ponad 60% w ciągu kilku miesięcy.
Dla domu 150 m² z kotłem pelletowym i zapotrzebowaniem na ok. 25–30 GJ ciepła rocznie potrzeba orientacyjnie 3,5–5 ton pelletu na sezon (zależnie od izolacji budynku). Przy cenie poza szczytem sezonu (ok. 1 400–1 600 zł/tonę) roczny koszt paliwa wynosi 4 900–8 000 zł. Przy cenach z piku sezonu koszt ten wzrasta do 7 000–12 500 zł. Oszczędny wariant (zakup latem poza sezonem, dobra izolacja, nowy dom) pozwala zejść do ok. 3 500–4 500 zł rocznie.
Z punktu widzenia długoterminowego bezpieczeństwa finansowego wahania cen pelletu stanowią istotne ryzyko. W odróżnieniu od cen prądu — regulowanych przez URE — ceny biomasy są w pełni rynkowe i mogą rosnąć bez ograniczeń.
Dla kogo pompa ciepła, a dla kogo kocioł na pellet?
Nie ma jednej odpowiedzi na pytanie, które rozwiązanie jest lepsze. Wybór zależy od konkretnej sytuacji budynku, domowego budżetu i preferencji właściciela. Oto kilka profili, które pomogą podjąć decyzję.
Pompa ciepła sprawdzi się lepiej, gdy:
- Dom jest lub zostanie dobrze ocieplony (ocieplenie ścian, wymiana okien, ocieplenie podłogi) — to warunek wysokiej efektywności pompy.
- Masz lub planujesz fotowoltaikę — synergia PV + pompa ciepła to najskuteczniejsza metoda obniżenia rachunków.
- Zależy Ci na wygodzie — brak konieczności zamawiania i obsługi paliwa, urządzenie pracuje całkowicie automatycznie.
- Chcesz mieć chłodzenie latem — większość nowoczesnych pomp powietrznych umożliwia pracę w trybie chłodzenia.
- Budujesz nowy dom lub planujesz kompleksowy remont — w połączeniu z termomodernizacją uzyskujesz maksymalne dofinansowanie z CP i długoletnią stabilność kosztów.
Kocioł na pellet sprawdzi się lepiej, gdy:
- Dom jest słabo ocieplony i nie planujesz termomodernizacji — kocioł pelletowy działa efektywniej przy wyższych temperaturach zasilania.
- Dysponujesz ograniczonym budżetem własnym i szukasz najtańszej opcji inwestycyjnej przy zachowaniu prawa do dotacji.
- Mieszkasz w regionie z dobrym dostępem do lokalnych producentów pelletu (Podkarpacie, Warmia, Lubelszczyzna) — niższe ceny i lepsza dostępność surowca.
- Nie masz możliwości podłączenia instalacji elektrycznej o odpowiedniej mocy dla pompy ciepła.
- Chcesz pozostać przy ogrzewaniu z fizycznym paliwem i mieć kontrolę nad procesem grzewczym.
| Potrzebujesz pomocy w wyborze? Lokalni specjaliści od programów dotacyjnych w Kaliszu i okolicach chętnie pomogą dobrać najlepsze rozwiązanie dla Twojego domu — skontaktuj się i dowiedz się, ile dotacji Ci przysługuje. |
Jakie dofinansowanie możesz otrzymać w 2026 roku?
Program Czyste Powietrze w 2026 roku jest kontynuowany i obejmuje trzy poziomy dofinansowania uzależnione od dochodu wnioskodawcy. Oba urządzenia — pompa ciepła i kocioł na pellet — kwalifikują się do dofinansowania, pod warunkiem że urządzenie znajduje się na Liście ZUM i zostaje wymieniony dotychczasowy kopciuch (kocioł na paliwo stałe klasy niższej niż 5.).
Kluczowa zmiana obowiązująca od marca 2025 roku: warunkiem uzyskania najwyższego progu dofinansowania jest wykonanie audytu energetycznego budynku i potwierdzenie, że zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrzewania wynosi powyżej 140 kWh/(m²·rok). Po zakończeniu prac wymagane jest także świadectwo charakterystyki energetycznej budynku.
Maksymalne kwoty dofinansowania tylko na urządzenie grzewcze kształtują się następująco (dane orientacyjne dla 2026 roku): pompa ciepła powietrze-woda — do 28 050 zł (podstawowy poziom) lub do 56 100 zł (poziom podwyższony i najwyższy); kocioł na pellet klasy 5. — do 20 500 zł (podstawowy) lub do 41 000 zł (podwyższony i najwyższy). Przy kompleksowej termomodernizacji (ocieplenie + wymiana okien + nowe źródło ciepła + fotowoltaika) łączna dotacja sięga nawet 135 000 zł w najwyższym progu.
Ważnym ułatwieniem dostępnym w 2026 roku jest prefinansowanie — czyli możliwość przekazania przez fundusz nawet 50% przyznanej dotacji bezpośrednio na konto wykonawcy, jeszcze przed rozpoczęciem prac. Oznacza to, że właściciel domu nie musi dysponować pełną kwotą inwestycji przed jej startem.
Jak wybrać wykonawcę, który nie zostawi Cię z biurokracją?
Zarówno pompa ciepła, jak i kocioł na pellet wymagają urządzenia z Listy ZUM, audytu energetycznego (przy wyższych progach), złożenia wniosku w WFOŚiGW oraz odbioru końcowego. Dla wielu właścicieli domów — szczególnie starszych — sama biurokracja jest barierą nie do przejścia.
Rozwiązaniem jest skorzystanie z usług doświadczonego lokalnego wykonawcy, który kompleksowo obsługuje cały proces: od audytu energetycznego, przez złożenie wniosku o dotację z prefinansowaniem, aż po fizyczne wykonanie prac. Takie firmy działają też w Wielkopolsce. Przykładem jest Gentle-In z Kalisza, obsługujące region od 2020 roku i realizujące zarówno instalacje pomp ciepła, jak i kotłów na pellet w ramach programu Czyste Powietrze.
Kluczowe przy wyborze wykonawcy w 2026 roku: upewnij się, że firma posiada uprawnienia do składania wniosków w imieniu klienta, ma dostęp do prefinansowania, oferuje urządzenia z aktualnej Listy ZUM i — co najważniejsze — wykona audyt energetyczny przed podjęciem jakichkolwiek decyzji. Audyt to nie formalność. To dokument, który pokaże, czy w Twoim domu lepsza będzie pompa ciepła, czy kocioł pelletowy, i jakie prace termomodernizacyjne warto wykonać najpierw.
Więcej o tym, jak działa kompleksowa instalacja pompy ciepła z dofinansowaniem w Wielkopolsce, możesz przeczytać na stronie lokalnego wykonawcy programów dotacyjnych.
Najczęściej zadawane pytania
Czy można dostać dotację z Czystego Powietrza zarówno na pompę ciepła, jak i na kocioł na pellet?
Tak, oba urządzenia kwalifikują się do dofinansowania w ramach programu Czyste Powietrze 2026, pod warunkiem że urządzenie figuruje na Liście Zielonych Urządzeń i Materiałów (Lista ZUM) i zastępuje dotychczasowe nieefektywne źródło ciepła na paliwo stałe (kopciuch, czyli kocioł klasy niższej niż 5.). Kwota dofinansowania różni się jednak — pompy ciepła są dotowane nieco wyżej niż kotły pelletowe przy tym samym progu dochodowym.
Czy pompa ciepła opłaca się w starym, nieocieplonym domu?
W starym, nieocieplonym domu pompa ciepła może działać nieefektywnie, bo wymaga wyższych temperatur zasilania — co obniża jej sprawność (COP) i podnosi rachunki za prąd. Zanim zdecydujesz się na pompę ciepła w takim budynku, audyt energetyczny pokaże, czy wystarczy ocieplenie stropu i wymiana okien, czy potrzebna jest kompleksowa termomodernizacja. W skrajnych przypadkach — przy bardzo słabej izolacji — kocioł na pellet może być tańszy w eksploatacji przez pierwsze lata.
Dlaczego ceny pelletu tak bardzo wzrosły zimą 2026 roku?
Zima 2026 roku była wyjątkowo mroźna — styczeń okazał się najzimniejszym miesiącem w XXI wieku w Polsce. Wzrost popytu nałożył się na ograniczoną podaż trocin (surowiec do produkcji pelletu podrożał o ok. 100% w ciągu roku), przerwy technologiczne u producentów w okresie świątecznym i generalnie napiętą sytuację na rynku biomasy. W efekcie ceny pelletu wzrosły z ok. 1 400 zł/t jesienią 2025 do 2 000–2 500 zł/t w szczycie sezonu. To strukturalne ryzyko rynku pelletu, które warto wziąć pod uwagę przy długoterminowym planowaniu kosztów ogrzewania.
Czy mogę połączyć pompę ciepła z fotowoltaiką i uzyskać dotację na oba?
Tak — i to jest jedno z najkorzystniejszych rozwiązań dostępnych w 2026 roku. W ramach programu Czyste Powietrze można uzyskać dofinansowanie zarówno na pompę ciepła, jak i na instalację fotowoltaiczną, o ile prace są objęte jednym wnioskiem i realizowane kompleksowo. Synergia PV i pompy ciepła jest bardzo wysoka: w miesiącach wiosenno-letnich fotowoltaika pokrywa niemal całe zapotrzebowanie pompy na energię elektryczną, co dramatycznie obniża roczny koszt ogrzewania i przygotowania ciepłej wody.
Co to jest prefinansowanie w Czystym Powietrzu i jak działa?
Prefinansowanie to mechanizm, w ramach którego Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska przekazuje część dotacji bezpośrednio na konto wykonawcy, jeszcze przed rozpoczęciem prac. Właściciel domu nie musi dysponować pełną kwotą inwestycji na start. W praktyce wygląda to tak: po złożeniu wniosku i pozytywnej weryfikacji wykonawca otrzymuje zaliczkę (do 50% przyznanej dotacji) i może rozpocząć prace. Po zakończeniu inwestycji wypłacana jest pozostała część dotacji. To szczególnie ważne rozwiązanie dla emerytów i rodzin z kredytem hipotecznym, które nie dysponują gotówką na kilkudziesięciotysięczną inwestycję z góry.
Podsumowanie: co wybrać — pompę ciepła czy kocioł na pellet?
Pompa ciepła i kocioł na pellet to dwa zupełnie różne podejścia do ogrzewania domu — i żadne z nich nie jest universalnie lepsze. Pompa ciepła to wyższa inwestycja na starcie, ale niższe i stabilniejsze rachunki za eksploatację, pełna automatyka i możliwość chłodzenia latem. Wymaga jednak dobrego ocieplenia budynku i dobrze zaplanowanej instalacji. Kocioł na pellet jest tańszy w zakupie i sprawdza się w budynkach bez termomodernizacji, ale narażony jest na wahania cen paliwa — co zimą 2026 roku okazało się bardzo dotkliwym problemem dla wielu polskich rodzin.
W 2026 roku oba rozwiązania są dofinansowane w ramach Czystego Powietrza. Prefinansowanie pozwala zrealizować inwestycję nawet bez gotówki na start. Kluczem do dobrej decyzji jest audyt energetyczny, który pokaże realne zapotrzebowanie budynku na ciepło i wskaże, która technologia przyniesie Ci największe oszczędności w wieloletniej perspektywie.
Jeśli nie wiesz, które rozwiązanie jest odpowiednie dla Twojego domu — nie podejmuj decyzji bez konsultacji z lokalnym specjalistą, który zna procedury Czystego Powietrza i może bezpłatnie ocenić Twoją sytuację.
